Geef de werkvloer terug aan de professionals

Bert Visser  |  29-03-2011

In de zorg kom je beide tegen: het management is vooral bezig met efficiëntie (kwaliteit van financieel beheer) terwijl de werkvloer bezig is met effectiviteit (kwaliteit van zorg en diensten). Geen wonder dat er vaak gespannen verhoudingen zijn tussen medewerkers op de werkvloer, middenmanagement en hoger management.

En wat nog erger is: het hoger management gaat steeds vaker aangeven, soms met externe adviseurs als raadgevers, hoe zorgprofessionals op de werkvloer hun werkzaamheden moeten verrichten. Mijn credo is al jaren: geef de werkvloer terug aan de professionals. Goed opgeleide professionals weten hoe je effectief kunt handelen en zorg kunt leveren; daar win je uiteindelijk mee op alle fronten, ook financieel.

Ook opleidingen hebben we naar efficiëntierichtlijnen ingericht. Daarmee is de effectiviteit echter verdwenen. We brengen studenten in de opleidingen tot verzorgende of verplegende allerlei competenties bij, met zo min mogelijk lesuren, zo min mogelijk contacturen en zo veel mogelijk zelfwerkzaamheid. Dat is in ieder geval lekker efficiënt; het kost weinig. Maar hebben we wel eens gekeken naar het effect.  De (parate) kennis van elementaire zaken is afgenomen, klinisch redeneren is niet meer mogelijk en de kwaliteit van zorg neemt af.

Tijdens één van mijn laatste projecten kwam ik een vierdejaars Hbo-student op afdeling tegen die als taak had om de temp, pols en tensie te meten bij patiënten. Zij schreef de waarden keurig op een blaadje: T: 38,4, P: 104, RR: 210/135. Ik vroeg haar wat ze met deze gegevens ging doen. “Opschrijven in het rapport, zoals is opgedragen”, zei ze als vanzelfsprekend. Verdere opdrachten had ze namelijk niet gekregen en ze had niet bedacht dat ze dit mogelijk door zou moeten geven, aangezien mevrouw ook bloeddruk verlagende medicatie gebruikte.